fbpx

Mailen met Merel, deel 4: Emoties

door | feb 28, 2022 | Ervaringsverhaal | 0 Reacties

Shit or Shine is er voor vrouwen na de behandeling van kanker of die leven met chronische kanker. We hebben regelmatig contact met Stichting Ruby & Rose. Ruby & Rose is een hele fijne stichting die zich inzet voor meer onderzoek naar gynaecologische kanker. In Mailen met Merel delen we de mailwisseling van Elsbeth met Merel Prins van Ruby & Rose, waarin ze elkaar vragen stellen over alles wat met het leven met en na kanker te maken heeft. Dit keer mailen Merel en Elsbeth over omdenken.

 

Van: Elsbeth
Aan: Merel

Lieve Merel,

Wat heerlijk dat jij in een boekhandel hebt gewerkt, vol met passie. Ik houd heel erg van boeken en op de lagere school mocht ik de grote kast vol met boeken sorteren en een soort van bibliotheek creëren. Ook was ik iedere week in de bieb te vinden en verslond ik vele boeken. Geen boeken over emoties maar wel boeken die vele emoties opwekken. Van liefde tot verdriet tot spanning. En nog steeds vind ik boeken en boekhandels geweldig. Daar word ik blij van en het geeft mij veel rust. Het OM-denken was je leven ingeslopen en heb je vastgepakt om te overleven. Totdat je inzag dat OM-denken niet de plek inneemt van je ervaringen en emoties. Verwerken en rouwen hoort er bij en dat is lastig te OM-denken. Iedereen ervaart deze periode op zijn eigen manier. Toch is OM-denken een mooi woord en goed om in te zetten als je merkt dat je veel in het negatieve blijft hangen.

Blij, bedroefd, boos en bang

We kennen een aantal basisemoties: blij, bedroefd, boos en bang. Hieronder kun je alle emoties ophangen. Gedachtes kunnen deze emoties beïnvloeden. Maar je kan ook zeker overvallen worden door emoties, waarmee je gedachten daarna aan de slag gaan. Het gaat naar mijn idee niet om wat er het eerste is. Gedachtes kunnen er zijn en gedachtes kunnen je beïnvloeden. Ook kun je bepalen wat je met je gedachtes doet.
1. Gedachtes er laten zijn en er niets mee doen. Prima
2. Gedachten waar je wel wat mee kan en mag. Ook prima.
3. Gedachtes waar je graag wat mee wilt maar wat niet kan of mag. Dat zijn de vreselijke gedachtes die het meeste energie kosten en de emoties ongunstig beïnvloeden. Het kan frusterend zijn. Ik kan bijvoorbeeld niet zo goed tegen onrechtvaardigheid. En ik hoorde toen een verhaal over een zoon die op het verkeerde pad terecht kwam, maar ook niet echt een thuis had. Het hele verhaal greep mij aan en ik zou heel graag zo’n jongen een beter thuis gunnen zodat hij het ook fijn vindt om thuis te komen en niet hoeft te vluchten. Maar dat was niet aan mij, ik wilde het wel bespreekbaar maken, maar dat kon en mocht ik niet. Het beïnvloedde mij heel erg, ik sliep slecht, kon er wel boos om worden en was gefrustreerd. Ik stel mij dan altijd de volgende vraag:
Is het waar dat ik er wat mee moet? Zo ja, hoe en wat en wanneer? Zo nee, dan mogen de gedachten er zijn maar doe ik er niets mee.

Ditzelfde geldt voor emoties. Emoties kunnen er zijn, kunnen je beïnvloeden en je hebt de keuze wat je er mee doet.
1. Je kan in je emotie blijven, zoals de drama-queen.
2. Je kan uit de emotie stappen en het negeren, het bekende kop in het zand steken.
3. Je kan het omarmen en er laten zijn zodat je er wat mee kan doen en het kan accepteren.
De derde optie is het ideaalst. Daar is geen OM-denken voor nodig. Emoties mogen er zijn.

Denken in kaders

Maar dan nog iets anders. Naast gedachtes en emoties is er ook nog een kader waarin je denkt en leeft. Je gaat in het leven ervaren wat normaal is en wat niet normaal. Je vormt een kader of een bril waar je door kijkt. Ook dat is van invloed op je gedachtes en emoties.
Mijn eerste vriendje bijvoorbeeld, ik was hopeloos verliefd. Helaas werd ik op seksueel vlak ook gedwongen, wat natuurlijk zeer fout is. Er was gewoon sprake van seksueel misbruik en ik kon inmiddels mijn lichaam en mijn gevoel en gedachtes los van elkaar zetten. Dus na nog drie kansen maakte ik het uit. Maar oh, wat had ik een verdriet, want ik was nog steeds zo verliefd op hem. Maar wat was normaal op seksueel gebied? Lag het aan mij? Vele gedachtes kwamen in me op en ook vele emoties. Ik had geen ervaring, geen kader, geen andere houvast dan mijn eigen gedachten en emoties. En die laatste twee vlogen alle kanten op. Ik zocht als eerste de oorzaak bij mezelf, probeerde het te sussen en gewoon mee te doen omdat het ‘blijkbaar’ zo hoorde. Deze ervaring heeft bijgedragen aan mijn ‘kader’ relaties. Naarmate ik ouder werd en ook goede ervaringen mocht beleven is mijn kader veranderd. Maar nog steeds kunnen bepaalde gebeurtenissen die oude gedachtes oproepen. Gelukkig leidt dat niet meer tot die emoties van toen.

Als je de diagnose kanker krijgt dan was het kader in het verleden anders dan tegenwoordig. Kanker en dood waren aan elkaar gekoppeld. Dat was het kader waarin je verder ging met je gedachtes en emoties. Tegenwoordig overleven steeds meer mensen kanker waardoor dat kader anders wordt ingevuld. Kanker en overleven wordt gekoppeld. Maar dan nog ben ik erg benieuwd hoe jij daar tegenaan kijkt. Was er een kader bij jou? Of noem je het een visie (of OM-kaderen)? En waardoor is die gevormd of juist nog niet? En hoe is dat nu als survivor?

Liefs Elsbeth

PS Mijn ervaring heeft er wel voor gezorgd dat ik altijd tegen mijn kinderen zeg: Weet altijd wat je doet en waar je bent als je alcohol drinkt. Doe nooit iets wat je niet wilt met je lichaam. En nog meer van die zinnen.


Van: Merel
Aan: Elsbeth

Lieve Elsbeth,

Gedachten, emoties en kanker. Daar kan ik een boek over schrijven en daar zijn ook al vele boeken over geschreven.

Het ‘kader’ rondom kanker bevat van oudsher woorden zoals: dood, chemo, operaties, sterfbed, lijdensweg, angst en ellende. Tegenwoordig kunnen we er inderdaad ook woorden aan toevoegen als: hoop, kwaliteit van leven, behandeling en – gelukkig steeds vaker – zelfs genezing.
Desalniettemin is het moment van de uiteindelijke diagnose bij de specialist voor bijna alle patiënten een moment dat ze nooit meer zullen vergeten. Het is het moment dat je de grond onder je voeten weg voelt zakken, het koude zweet je uitbreekt en er een orkaan aan gedachten losbreekt in je hoofd. Want ook al is kanker niet altijd meer een (direct) doodsvonnis, we hebben allemaal mensen verloren aan deze rotziekte en de kans is groot dat we er zelf ook ooit in ons leven mee te maken krijgen of al hebben gehad.

Het vertrouwen in je lichaam verliezen

Het meest moeilijke aan mijn ziekte- en genezingsproces vond – en vind ik nog steeds – is het vertrouwen dat je verliest in je eigen lichaam en dat hoor ik ook vaak terug bij lotgenoten. Je bent (vaak) een gezond mens, je leeft, werkt, zorgt en hebt lief en ineens word je ‘gereduceerd’ tot een medisch project waarin alles draait om tumormarkers, pet-scans, kansberekeningen, controles en uitslagen. Daarmee raak je in een hyperfocus als het om je lichaam gaat, althans, zo heb ik dat ervaren. Ieder pijntje, krampje, bultje of vlekje geeft je een halve hartverzakking, want is het (weer) kanker?? Alle processen die eens zo normaal waren in je lichaam (en waar je vaak niet eens bij stilstond) liggen ineens onder een vergrootglas. Iedere keer als je diarree hebt, of buikpijn, of gezwollen lymfeklieren in je nek omdat je een verkoudheid onder de leden hebt, schiet je weer in de stress. Bij iedere klacht vraag je je af of je even met je oncoloog moet bellen.

Van die hyperfocus afkomen

Het is de kunst om uiteindelijk weer van die hyperfocus af te komen. Zelf heb ik erg fijne ervaringen gehad met het oncologisch revalidatieprogramma in Blixembosch, het revalidatiecentrum in Eindhoven. Mijn oncoloog bood dat programma als vrij snel na mijn operaties aan om mij iets te geven om naar uit te kijken. Terugkijkend ben ik er wel te snel aan begonnen (en dat was ook tegen het advies van mijn oncoloog in), maar ik was zó ‘eager’ om zo snel mogelijk weer de oude te worden, dat ik niet kon wachten om eraan te beginnen.
Een half jaar lang ben ik drie keer per week naar Blixembosch gegaan en heb ik met een vast groepje lotgenoten een programma gevolgd wat bestaat uit sport zoals zwemmen, fitness en klassieke gymlessen, ergotherapie, psychoeducatie (bijvoorbeeld over gezonde voeding, de werking van je brein bij extreme stress, rouwverwerking, etc.) en gesprekken met een psycholoog. Dit half jaar was echt fantastisch! Het was ontzettend fijn om met een groep mensen te zijn die allemaal dezelfde angst en onzekerheid kende. Die precies begrepen hoe het voelde als je onderzoeken in het ziekenhuis had gehad en op de uitslag moest wachten. En met wie je vooral ook kon lachen! Met wie je in de kleedkamer je littekens kon vergelijken, je pijn kon delen en mee kon leven met vervolgoperaties zoals een borstreconstructie.

Er bestaat niet zoiets als ‘de oude worden’

Wel heb ik moeten leren (en ik vergeet dat soms nog steeds wel eens) dat er niet zoiets bestaat als ‘de oude worden’. Die ‘oude ik’ bestaat namelijk niet meer, er komt een nieuwe versie voor in de plaats. De diagnose kanker is zó’n levensbepalend vonnis, dat je nooit meer terug kunt gaan naar je leven vóór die diagnose, ongeacht het verloop van je ziekte. Niet alleen verandert je lichaam door kanker (door behandelingen, maar bijvoorbeeld ook door gevolgen zoals een vervroegde menopauze in mijn geval) maar ook je brein verandert. Je belastbaarheid ten opzichte van stress verandert en door chemotherapie en/of hormonale veranderingen verandert ook de werking van je hoofd, waardoor je het op momenten echt letterlijk allemaal even niet meer weet. Gelukkig ben ik daar in Blixembosch goed in begeleid en later ook door middel van coaching, maar dat is weer een verhaal voor een volgende mail.

Geef jezelf de ruimte om nieuwe kaders op te bouwen

Terugkomend op jouw mail en het begin van mijn mail: je persoonlijke kader verandert door levenservaring, leeftijd, pijn, verdriet, geluk, liefde en ziekte. Het is de kunst om oude kaders los te durven laten en jezelf de tijd en ruimte te geven om weer nieuwe kaders op te bouwen. Het mooiste is misschien wel om te kunnen en durven leven zonder kaders, maar daarvoor moet je vast een geoefend zenboeddhist zijn en in een hutje op de hei leven ��

Alvast weer een vraag voor jou: hoe kijk jij aan tegen termen als ‘de oude worden’? Destijds kreeg ik veel (mooie en lieve!) kaarten met beterschapswensen zoals “word maar weer gauw de oude”. Ik vond dat soms heel moeilijk, aangezien mijn hele leven op lossen schroeven stond en ik allang voelde dat ‘de oude worden’ er niet meer inzat. Wat is jouw advies aan mensen in mijn situatie destijds om daarmee om te gaan en jouw advies aan mensen die een kaart willen sturen aan iemand die ziek is?

Tot de volgende mail weer, Elsbeth!
Liefs, Merel

Geschreven door: Elsbeth

Mijn passie voor het medische en het zorgen voor de medemens brengen mij bij Shit or Shine. Als leefstijl- vitaliteitscoach en remissiecoach breng ik kanker en leefstijl samen. En speciaal voor de vrouwelijke cancer-survivors draag ik graag mijn steentje bij.

Over ons

Shit or Shine is ‘the place to be’ voor vrouwen met of na kanker. D.m.v. een gratis online magazine en community helpt Shit or Shine je om fitter te worden en de kracht te vinden op weg naar een goed herstel. 

Meer over ons >>

Bekijk onze auteurs >>

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Ook interessant…